โครงการสำรวจซ้ำผลกระทบจากทุ่นระเบิด (LIRS)

สถานะ: อยู่ระหว่างเตรียมโครงการร่วมกับศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ (ศทช.) และแสวงหาผู้สนับสนุน

LIRS (Landmine and ERW Impact Resurvey) คือโครงการสำรวจซ้ำผลกระทบจากทุ่นระเบิดและวัตถุระเบิดที่หลงเหลือจากสงคราม ตลอดแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ดำเนินการโดย TDA ภายใต้การกำกับของ ศทช. เพื่อให้ชุมชนชายแดนรู้ว่าพื้นที่ใดยังอันตราย และให้ทุกหน่วยงานจัดลำดับงานเก็บกู้ได้ตรงกับความเดือดร้อนของชาวบ้าน

นายกสมาคม TDA นำเสนอโครงการ LIRS ในการปฐมนิเทศของ ศทช. 29 ตุลาคม 2569

โครงการโดยสรุป

7 จังหวัด

ตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ระยะทางประมาณ 817 กม.

3 ทีม · 35 คน

ทีมสำรวจภายใต้การกำกับของ ศทช.

12 + 12 เดือน

ระยะเวลา 1 ปี ขยายได้อีก 1 ปี

450,000 คน

ชาวบ้านตามแนวชายแดนที่จะได้รับประโยชน์

ทำไมต้องสำรวจซ้ำตอนนี้

การสำรวจผลกระทบทุ่นระเบิดระดับ 1 เมื่อปี 2543 พบพื้นที่ต้องสงสัยใน 27 จังหวัด ผ่านมากว่า 24 ปี ประเทศไทยเก็บกู้ไปแล้วกว่าร้อยละ 99.5 แต่เหตุปะทะบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชาในปี 2568 ทำให้เกิดความเสี่ยงจากทุ่นระเบิดและวัตถุระเบิดตกค้างในพื้นที่ใหม่ ข้อมูลเดิมจึงไม่เพียงพอต่อการวางแผนอีกต่อไป

LIRS ทำงานคู่ขนานกับ ศทช. โดย ศทช. เร่งเก็บกู้พื้นที่อันตรายที่ยืนยันแล้วใกล้แนวชายแดน ส่วน TDA สำรวจซ้ำทุกหมู่บ้านใน 7 จังหวัด เพื่อให้ข้อมูลพื้นที่อันตรายและผลกระทบที่เป็นปัจจุบัน

แนวทาง: NTS ที่บูรณาการการประเมินผลกระทบ

TDA และ ศทช. เห็นพ้องให้ใช้การสำรวจที่ไม่ใช่ทางเทคนิค (Non-Technical Survey: NTS) ตามมาตรฐาน IMAS 08.10 เป็นแกนหลัก แล้วเพิ่มการประเมินผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจในการลงพื้นที่ทุกหมู่บ้าน การลงพื้นที่ครั้งเดียวจึงได้ทั้งขอบเขตอันตรายและข้อมูลความเดือดร้อนของชาวบ้าน

  1. ทบทวนข้อมูลเดิม จากบันทึกการพบทุ่นระเบิดและรายงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
  2. ประชุมชุมชน ทุกหมู่บ้านชายแดนใน 7 จังหวัด ใช้โดรนยืนยันขอบเขตพื้นที่จากจุดที่ปลอดภัย
  3. ประเมินผลกระทบ เช่น ผู้บาดเจ็บ นาและไร่ที่ใช้ไม่ได้ การเข้าถึงป่า แหล่งน้ำ ถนน และโรงเรียน
  4. จัดลำดับความสำคัญ จากระดับภัยคุกคามและผลกระทบ แล้วส่งข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเข้าฐานข้อมูล IMSMA ของ ศทช.

ใครได้ประโยชน์

  • ชาวบ้านตามแนวชายแดนประมาณ 450,000 คน รู้พื้นที่อันตรายและหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุได้ พร้อมได้รับความรู้เรื่องภัยทุ่นระเบิด
  • ศทช. และหน่วยงานรัฐ ได้ข้อมูลที่เป็นปัจจุบันเพื่อวางแผนและจัดสรรงบประมาณการเก็บกู้
  • ชุมชนที่ไม่พบหลักฐานอันตราย ได้พื้นที่คืนเพื่อทำกินเร็วขึ้น

ร่วมสนับสนุน LIRS

งบประมาณโครงการ 2 ปี ประมาณ 1.26 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 40.91 ล้านบาท) ใช้สำหรับบุคลากรภาคสนาม ยานพาหนะ โดรน และอุปกรณ์สำรวจ โดย TDA กำหนดค่าบริหารจัดการไว้เพียงร้อยละ 4 หน่วยงานหรือองค์กรที่สนใจสนับสนุน โปรดติดต่อเรา